Goodwill van je horecazaak berekenen: wat is je bedrijf waard?

Je speelt met de gedachte om je horecazaak te verkopen, of je wilt er juist eentje overnemen. Dan komt al snel de belangrijkste vraag op tafel: wat is die zaak eigenlijk waard? Een groot deel van die waarde zit vaak in de goodwill, en juist daar gaan de meeste inschattingen de mist in. Zet je 'm te hoog, dan blijft je zaak jaren te koop staan. Te laag, en je laat zomaar tienduizenden euro's liggen.

Goodwill berekenen is geen kwestie van een percentage op je omzet loslaten. Hieronder lees je hoe de waarde van een horecazaak echt wordt opgebouwd, welke methode makelaars en accountants gebruiken, wat een reele vuistregel is en wat niet, en wat de Belastingdienst met de goodwill doet. Inclusief een rekenvoorbeeld waarin je gewoon meerekent.

Inhoudsopgave

• Wat is goodwill precies?
• Waaruit bestaat de waarde van een horecazaak?
• Zo wordt de waarde echt bepaald
• Normaliseren: de stap die de meeste ondernemers overslaan
• Vuistregels: handig als eerste peiling, gevaarlijk als eindantwoord
• Reken even mee: een voorbeeld
• Huur, pand en vergunningen
• De fiscale kant: wat de Belastingdienst met goodwill doet
• Veelgestelde vragen

Wat is goodwill precies?

Goodwill is het bedrag dat een koper betaalt bovenop de inventaris en eventueel het pand. Koninklijke Horeca Nederland omschrijft het scherp: goodwill is een vergoeding voor de toekomstige mogelijkheid om overwinst te maken. Het is dus geen beloning voor alle uren en liefde die jij er de afgelopen jaren in hebt gestopt, hoe zuur dat ook klinkt. Een koper betaalt voor wat de zaak vanaf morgen kan opleveren, niet voor jouw verleden.

Dat betekent ook dat goodwill negatief kan zijn. Steek je veel eigen geld en uren in de zaak zonder dat er een gezonde winst overblijft, dan spreek je van badwill. De zaak is dan eigenlijk minder waard dan alleen de spullen.

Waaruit bestaat de waarde van een horecazaak?

De waarde valt uiteen in drie bouwstenen: de inventaris, de goodwill en eventueel het onroerend goed. De inventaris waardeer je op de getaxeerde marktwaarde, dus wat je installatie, meubilair en keuken nu nog waard zijn, niet de boekwaarde uit je administratie. Arends Horecamakelaars rekent het simpel voor: trek van de totale bedrijfswaarde de marktwaarde van de inventaris af, en wat overblijft is de goodwill.

Huur je het pand? Dan zit het onroerend goed niet in de koopsom. Maar je huurcontract bepaalt dan wel sterk mee wat de zaak waard is. Daar kom ik verderop op terug.

Zo wordt de waarde echt bepaald

De KVK noemt drie waarderingsmethoden: de rentabiliteitswaarde, de intrinsieke waarde en de discounted cashflow. Voor de horeca is de rentabiliteits- of rendementsmethode veruit het meest gebruikt. Je kijkt dan naar wat de zaak structureel verdient en vermenigvuldigt dat met een factor.

Makelaars werken meestal met de EBITDA, het bedrijfsresultaat voor rente, belasting en afschrijving, maal een multiple. Volgens Arends Horecamakelaars ligt die multiple voor restaurants tussen de 3 en 5, en voor hotels tussen de 4 en 8. KHN beschrijft dezelfde route in andere woorden: haal uit het brutobedrijfsresultaat een marktconform ondernemersloon en de afschrijving, en vermenigvuldig wat overblijft met een kapitalisatiefactor van 1 tot 6. Wil je de methoden rustig naast elkaar zien, dan legt de KVK het helder uit.

Normaliseren: de stap die de meeste ondernemers overslaan

Voordat je gaat rekenen, moet je je cijfers schoonmaken. KVK en KHN noemen dit normaliseren, en het is precies de stap waar snelle rekensommen op stuklopen. Je haalt alles eruit wat niets met de normale bedrijfsvoering te maken heeft, zodat een koper ziet wat de zaak echt verdient.

Denk aan een marktconform salaris voor jezelf. Werk je nu voor een schijntje of draai je gratis mee, dan vliegt je winst omhoog op een manier die een koper nooit kan volhouden. Denk ook aan eenmalige of prive-uitgaven die via de zaak lopen, en aan je huur: zit je verdacht goedkoop of juist veel te duur, dan corrigeer je dat naar een marktconform bedrag. Sla je het normaliseren over, dan reken je jezelf rijk of arm, en dat prikt elke serieuze koper zo door.

Vuistregels: handig als eerste peiling, gevaarlijk als eindantwoord

Online zie je veel vuistregels voorbijkomen: 4 tot 5 keer de nettowinst, of een factor tot 4 op de winst. Als snelle eerste peiling kan dat, maar echt niet meer dan dat. KHN noemt de vuistregel omzet is verkoopwaarde zeer grof en zeker niet betrouwbaarder dan een ruwe indicatie. Arends Horecamakelaars waarschuwt zelfs expliciet tegen waarderen met een percentage op de omzet: twee zaken met dezelfde omzet kunnen totaal verschillende vaste lasten hebben, waardoor de een winst maakt en de ander verlies.

Een vuistregel houdt geen rekening met jouw huur, jouw personeelskosten of de staat van je inventaris. Gebruik hem om te toetsen of je uitkomst een beetje logisch is, nooit om je vraagprijs op te baseren.

Reken even mee: een voorbeeld

Stel, je hebt een goedlopend cafe met een jaaromzet van 400.000 euro. Even met ronde getallen, puur ter illustratie:

• Bedrijfsresultaat voor correcties: 120.000 euro
• Marktconform ondernemersloon eraf, want jezelf betalen hoort erbij: 45.000 euro eraf
• Eenmalige en priveposten eruit gehaald: 10.000 euro erbij
• Genormaliseerd resultaat: 85.000 euro

Vermenigvuldig dat met een multiple van 4, midden in de bandbreedte van 3 tot 5 voor restaurants en cafes, dan kom je op een ondernemingswaarde van ongeveer 340.000 euro. Trek daar de getaxeerde marktwaarde van de inventaris vanaf, zeg 80.000 euro, en er blijft ongeveer 260.000 euro aan goodwill over. Huur je het pand, dan is dit je verhaal. Ben je eigenaar, dan komt de waarde van het onroerend goed daar apart bovenop.

Kies je een multiple van 3 of van 5, dan schuift de uitkomst met tienduizenden euro's op. Precies daarom is die factor, en dus een goede onderbouwing, zo belangrijk.

Huur, pand en vergunningen: dit maakt of breekt je waarde

Huur je het pand, dan is je huurcontract goud waard of juist een molensteen. KHN rekent met een bedrijfseconomische huurwaarde van grofweg 8 tot 12 procent van de omzet. Zit je daar met een lang lopend contract ruim onder, dan is dat een groot pluspunt voor een koper. Loopt je contract bijna af of zit je er duur in, dan drukt dat de waarde flink.

De overdracht van het huurcontract loopt meestal via indeplaatsstelling: de koper neemt jouw plek in het contract over, met toestemming van de verhuurder of anders via de rechter. Regel dat op tijd, want zonder pand geen zaak. Let daarnaast op je vergunningen. Een geldige exploitatievergunning en alcoholvergunning moeten kloppen en overdraagbaar zijn. Een koper die daar tegenaan loopt, haalt het van de prijs af of haakt helemaal af.

De fiscale kant: wat de Belastingdienst met goodwill doet

Hier gaat het vaak mis, want de waarde op papier is niet wat er onder de streep overblijft.

Verkoop je, dan reken je fiscaal af over de stakingswinst. Dat is volgens de Belastingdienst het verschil tussen de verkoopprijs en de boekwaarde van je onderneming op het moment van overdracht. Over die stakingswinst betaal je inkomstenbelasting. Er zijn regelingen die de klap kunnen verzachten, zoals de stakingsaftrek, de MKB-winstvrijstelling en het onderbrengen van een deel in een stakingslijfrente. Wat er voor jouw situatie geldt, verschilt per geval, dus laat dit doorrekenen door je accountant.

Koop je, dan is de goodwill die je betaalt fiscaal juist gunstig. Gekochte goodwill mag je afschrijven, maximaal 10 procent per jaar en dus over minimaal tien jaar. Dat staat in artikel 3.30 lid 2 van de Wet inkomstenbelasting. Bij 260.000 euro goodwill schrijf je tien jaar lang 26.000 euro per jaar af, en dat verlaagt elk jaar je belastbare winst. Goodwill die je zelf hebt opgebouwd mag je niet afschrijven, alleen goodwill die je koopt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen goodwill en inventaris?

De inventaris zijn de spullen: je keuken, meubels en installatie, getaxeerd op de actuele marktwaarde. Goodwill is de vergoeding voor de toekomstige verdiencapaciteit van de zaak, bovenop die spullen.

Kun je de goodwill van je horecazaak zelf berekenen?

Voor een eerste indruk wel, met een vuistregel. Maar een reele uitkomst vraagt om normaliseren, een passende multiple en een goede inschatting van je huur en vergunningen. Een horecamakelaar of accountant voorkomt dat je er tienduizenden euro's naast zit.

Hoeveel keer de winst is een horecazaak waard?

Als richtlijn hanteren makelaars voor restaurants en cafes grofweg 3 tot 5 keer de genormaliseerde EBITDA, en voor hotels 4 tot 8 keer. De juiste factor hangt af van locatie, risico en de staat van de zaak.

Telt mijn omzet mee voor de waarde?

Indirect wel, maar puur op een percentage van de omzet waarderen is onbetrouwbaar. Twee zaken met dezelfde omzet kunnen door verschillende kosten totaal verschillend renderen.

Conclusie

Wil je weten wat jouw zaak echt waard is, of overweeg je een horecabedrijf te kopen? Een goede waardebepaling is mensenwerk en vraagt om iemand die de horeca van binnenuit kent. Onze horecamakelaars en adviseurs rekenen het samen met je door, van het normaliseren tot een reele vraagprijs. Bekijk hoe onze horecamakelaardij werkt, lees waarom zoveel horecazaken te koop staan, of vind meteen de adviseur bij jou in de buurt. Ga je juist kopen? Loop dan eerst de checklist voor je tekent door.